BÄ°TLÄ°S YAÅžAM ve EKONOMÄ°

      Çalışma çağındaki nüfus olarak kabul edilen 12 ve daha yukarı yaÅŸtaki nüfus Bitlis ilinde toplam nüfustan daha hızlı artmaktadır. Buna karşılık iÅŸgücündeki nüfusun artış hızı, hem toplam nüfustan hem de 12 ve daha yukarı yaÅŸtaki nüfustan daha düşüktür. 1980-2000 döneminde 12 ve daha yukarı yaÅŸtaki nüfusun yıllık artış hızı %28 iken, iÅŸgücündeki nüfusun yıllık artış hızı %14 olarak gerçekleÅŸmiÅŸtir.

■ Ä°ÅŸgücü
Bitlis ilinde işgücüne katılma oranı 1980-2000 döneminde azalma, eğilimi göstermiştir. Erkek nüfusun işgücüne katılma oram, kadın nüfusun işgücüne katılma oranından daha yüksektir. 1980 yılında erkeklerin işgücüne katılma oranı %84.7 iken, 2000 yılında bu oran %65.7'ye düşmüştür. Buna karşılık aym dönemde kadınlarda işgücüne katılma oram %58.9'dan %43'e düşmüştür.

■ Ä°stihdam
Bitlis ilinde istihdam edilenlerin sayısında, 1980-2000 döneminin il yarısında artma son yarısında ise azalma görülmektedir. Bu dönemde istihdam edilen nüfusun yıllık artış hızı %9.7'dir.

1980-2000 döneminde istihdamın sektörsel yapısında önemli değişimler olmuştur. Bu dönemde tarım sektöründe istihdam edilenlerin toplam istihdam içindeki oranı sürekli azalmaktadır. 1980-2000 döneminde hizmet sektöründe istihdam edilenlerin toplam istihdam içindeki oranı sürekli artarken sanayi ve inşaat sektörlerinde istihdam edilenlerin oranında artış ve azalışlar görülmektedir. 1980 yılında tarımsal iş yapanların oranı %80.3 iken, 2000 yılındaki bu oran %69.9'a düşmüştür. Buna karşılık en yüksek artış hızının görüldüğü hizmet işlerinde çalışanların oranı 1980 yılında 2.8 iken 2000 yılında %7'ye yükselmiştir.

Bitlis ilinde 1980-2000 döneminde ücretli veya işveren olarak çalışanların oranında artış görülmektedir. Bu durum her iki cinsiyette de görülmesine karşın ücretli olarak çalışan kadınların oranındaki artış erkeklere göre daha fazladır. Ücretsiz aile işçisi olarak veya kendi hesabına çalışanların oranında sürekli bir azalma görülmektedir.

■ iÅŸgücüne Dahil Olmayan Nüfus
Bitlis ilinde işgücüne dahil olmayan nüfusun, çalışabilir yaştaki nüfus içindeki oranı sürekli artmaktadır. 1980-2000 döneminde işgücüne dahil olmayan nüfusun yıllık artış hızı %52'dir.

■ Ä°ÅŸsizlik
Bitlis ilinde işsizlik oram %12.6'dır. Bu oran, işgücündeki her 100 kişiden yaklaşık 13'ünün işsiz olduğunu göstermektedir.

1.4.2. İŞGÜCÜNÜN SEKTÖREL DAĞILIMI
Bitlis ilinde temel ekonomik sektör, tarım ve hayvancılıktır. 2000 itibariyle ekonomik olarak faal nüfusun %70'i bu sektörde istihdam edilmektedir. 1990 yılında %80 olan, tarımın istihdamdaki payı düşmüştür. Buna karşılık, hizmetler inşaat ve ticaret sektörlerindeki istihdam oranları artış göstermiştir. Son on yılda kırsal göç tarım, hayvancılık ve ticaret alanında gerilemeye neden olmuştur.

Bitlis ili doğal kaynaklarının yetersizliği yanında altyapı yatırımlarının yetersizliği gibi nedenlerle geri kalmış bir ekonomik yapıya sahiptir. Bitlis ili 1968'de kalkınmada öncelikli yöreler kapsamına alınmış ancak, teşviklerin ekonomik gelişmeye etkisi az olmuştur.

BİTLİS İLİNDE İŞGÜCÜNÜN SEKTÖREL DAĞILIMI (2000)
Sektörler işgücü %

Tarım, ormancılık, hayvancılık 83.728  % 69,84

Madencilik 35   %0,03

Ä°malat sanayi 2.370  %1,98

Elektrik, gaz, su 331 %0,28

Ä°nÅŸaat 4.324  %3,61

Toptan-perakende ticaret 4.034  %3,37

Ulaştırma-haberleşme 2575 %2,15

Mali kurumlar, sigorta vb. 1.114  %0,93

Toplum hizmetleri sosyal ve kiÅŸisel hizmetler 21.034  %17,55

Ä°yi tanımlanmamış faaliyetler 282  %0,24